Ai Cập trước nguy cơ bạo lực Hồi giáo

 (PL&XH) - Cuộc bạo động tại Ai Cập vừa qua cho thấy là phe Hồi giáo đã thất bại trong tiến trình chuyển đổi thành một đảng cầm quyền, nghĩa là đã không đáp ứng được những đòi hỏi của người dân tại một nhà nước vừa thoát khỏi chế độ độc tài. 

Những gì xảy ra tại Ai Cập cũng là hồi chuông cảnh báo cho đảng Hồi giáo Ennahda đang cầm quyền ở Tunisia. Nhưng trên con đường trở lại nắm quyền, một bộ phận của tổ chức Anh em Hồi giáo rất có thể sẽ chọn bạo lực thay vì lá phiếu. Ông Sami Brahmi, chuyên gia nghiên cứu văn minh Arab và Hồi giáo ở Tunisia nhận định: “Phe Hồi giáo đã bị bất thần trước các cuộc cách mệnh. Họ chưa bao giờ nghĩ là sẽ có ngày lên cầm quyền, vậy mà hiện lại kế thừa một chế độ độc tài, tham nhũng”. Cũng theo nhận định của ông Brahmi, nếu ở Ai Cập và Tunisia không có chính đảng nào thật sự sẵn sàng cầm quyền, để tạo các điều kiện cho một nền dân chủ, phe Hồi giáo lại càng cần cụ để thuyết phục mọi người rằng họ ưng đảm bảo những quyền tự do căn bản cho người dân. vì thế, những người đối chọi có tư tưởng cấp tiến vẫn đối đầu trực diện với phe Hồi giáo, tố giác họ đang tìm cách thiết lập một chế độ độc tài Hồi giáo. Theo nhận định của ông Ahmed Manai, GĐ Viện Quan hệ quốc tế của Tunisia, chính thái độ câu chấp của Tổng thống Mohamed Morsi đã tạo thuận tiện cho các đối thủ của ông. Bạo lực Hồi giáo đang xảy ra tại nhiều nơi ở Ai Cập. Với việc thành lập một chính phủ chuyển tiếp mà Thủ tướng là cựu Bộ trưởng Tài chính Hazem el Beblaoui và ông Mohamed ElBaradeï, cựu GĐ cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế làm Phó Tổng thống kiêm Ngoại trưởng, người ta hy vọng là tình hình Ai Cập sẽ dần trở lại ổn định. Trước mắt, sau vụ ám sát hơn 50 người xung quanh trại lính nơi đang nhốt cựu Tổng thống Morsi hôm 8-7, vụ đảo chính mà phe Hồi giáo và quân đội Ai Cập đổ bổn phận cho nhau, tổ chức Anh em Hồi giáo đã kêu gọi “nổi dậy”. Một hậu quả khác của vụ tàn sát ngày 8-7, là đảng Al Nour, đảng Hồi giáo thứ hai ở Ai Cập sau Anh em Hồi giáo đã tuyên bố rút khỏi các cuộc thương thuyết thành lập chính phủ chuyển tiếp. Nói chung, nguy cơ bạo lực ở Ai Cập vẫn còn đó, do một bộ phận Anh em Hồi giáo sẽ cực đoan hóa. Ông Jean-Yves Moiseron, nhà nghiên cứu thuộc Viện Nghiên cứu vì Phát triển (IRD) và Tổng biên tập tập san Maghreb-Machrek, nhận định: “đương nhiên là người ta đang sợ là phe Hồi giáo sẽ cực đoan hóa và điều này có thể sẽ dẫn đến một cuộc nội chiến, hoặc ít nhất là dẫn đến những vụ bạo loạn nghiêm trọng. Tiến trình dân chủ tại Ai Cập vừa bị cuộc bạo động chặn đứng và đương nhiên đối với tổ chức Anh em Hồi giáo, đây là sự phản nghịch. Đây không chỉ là chuyện mất quyền lực, mà còn là mất tính chính đáng của những lời hô hào dân chủ, của những người tự cho mình là dân chủ. Nội bộ tổ chức Anh em Hồi giáo đang bị phân hóa thành hai phe, một bên là những người ưng các luật chơi của dân chủ và bên kia là những người không ưng các luật chơi đó và họ có thể trở thành cực đoan, dùng bạo lực đường phố thay cho giải pháp hòa bình qua lá phiếu. Tôi cho rằng tổ chức Anh em Hồi giáo không có lợi gì nếu chọn con đường bạo lực, nhất là vì có thể là trong vài tháng nữa họ sẽ có khả năng giành lại chính quyền hay ít nhất sẽ gây ảnh hưởng lên chính quyền mới, một chính quyền mà chẳng bao lâu nữa sẽ bị mất uy tín”. Chính quyền mới của Ai Cập đã thông tin tổ chức tổng tuyển cử chậm nhất vào cuối năm 2014, nhưng tổ chức Anh em Hồi giáo đã bác lộ trình bầu cử này và cũng từ khước dự chính phủ chuyển tiếp. Phe đối chọi theo khuynh hướng tự do cũng tỏ ra rất dè dặt về lộ trình bầu cử nêu trên. Tóm lại, con đường chuyển tiếp chính trị ở Ai Cập còn rất nhiều hóc búa, với nguy cơ là bạo lực Hồi giáo có thể bùng nổ bất cứ lúc nào, đưa giang san này rơi vào cảnh nội chiến. Minh Tâm