Sau khi Syria xảy ra nội chiến, liên hiệp quốc đã không còn phát huy được vai trò của mình ở quốc gia này, nếu giải quyết được vấn đề thì đã không đến mức như ngày bữa nay
Trung Quốc hiểu rõ về mức độ ảnh hưởng của vũ khí hóa học trong cộng đồng quốc tế, chính nên chi Bắc Kinh luôn nhấn mạnh việc kiên quyết phản đối việc sử dụng khí giới hóa học, bất luận bên nào sử dụng vũ khí hóa học đều là phi nhân đạo. Chính vì vậy, như truyền thống, Trung Quốc một mực sẽ phản đối quyết định Mỹ và các nước NATO can thiệp quân sự vào một nhà nước có chủ quyền khi không được Liên hợp quốc cho phép.
Nhưng sau đó khi quyết nghị này được áp dụng đi xa hơn để lật đổ chính quyền Gaddafi, hình ảnh Trung Quốc trên cộng đồng quốc tế cũng không được tăng thêm mấy điểm, chính vì thế lần này, lá phiếu của Trung Quốc đã từ “trắng” thành “chống”. Những kinh nghiệm thực tế của Syria cho thấy, cuộc cách tân chính trị diễn ra rất mỏng mảnh, chỉ cần gặp một số nhân tố bất lợi, như kinh tế suy thoái, bạo loạn ở bên ngoài, rất có thể sẽ gây ra những hậu quả nghiêm trọng.
Các “đại gia” dầu mỏ lớn như Iraq, Ai Cập, Libya. Obama cũng đã quay trở lại cỡ sự ủng hộ của quốc hội Mỹ, và điều mà Mỹ quan tâm hơn là nếu phải can thiệp thì làm thế nào để kết thúc một cách có sĩ diện. Vấn đề dễ can dự nhất ở lĩnh vực kinh tế là chủ đề dầu mỏ: Mặc dù bản thân Syria không sản xuất nhiều dầu mỏ, nhưng nhà nước này lại rất gần kênh đào Suez, kiểm soát mấy tuyến đường ống dẫn dầu quan trọng.
Nói một cách công bằng, kể cả Trung Quốc khăng khăng phản đối thì cũng khó đưa ra một phương án tối ưu nếu có người vẫn muốn theo đuổi chủ nghĩa đơn phương. Nói đâu xa, mấy ngày trước, vừa có tin Mỹ có thể sẽ “ra tay”, giá dầu thế giới đã tăng đột biến. Trước đó, Mỹ và các nước NATO đã sa lầy trong chiến tranh Afghanistan và chiến tranh Iraq, họ đều không muốn phải bỏ ra nguồn quân lực lớn ở một nhà nước không đem lại nhiều ích lợi.
Cân nhắc điều chỉnh chừng độ Mặc dù lập trường phản đối can thiệp quân sự vào Syria của Trung Quốc đến nay vẫn không đổi thay, nhưng nếu xét trên giác độ ngoại giao, cũng không có nghĩa là sẽ bất biến. Bước đường hiện tại mà Syria đi tới có thể lý giải vì sao cuốn sách Chế độ cũ và cuộc cách mệnh lớn (L’Ancien régime et la Révolution) của tác giả Alexis de Tocqueville đang được các học giả Trung Quốc tranh luận sổi nổi.
Sau chiến tranh Iraq, Syria công khai ủng hộ Iraq, nên một lần nữa vấp phải những lời chỉ trích và sự cấm vận của Mỹ. Thời gian đầu ông Bashar Assad xuất hiện trên cương vị của một nhà cách tân trẻ đầy nhựa sống : về kinh tế ông ủng hộ vấn đầu tư nước ngoài và cách tân dân sinh, về chính trị là buông lỏng dư luận và tuyên chiến với nạn tham nhũng.
Đều lần lượt xảy ra bất ổn lớn, nhưng không ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động cung cấp dầu thô cho Trung Quốc. Trước khi lên nắm quyền, bản thân ông Bashar Assad gần như không có kinh nghiệm chính trị, cũng không có đủ tự tin, sau khi đối mặt với thất bại lại quay trở về với con đường cũ, kinh tế Syria không có gì khởi sắc. Trong vấn đề Syria, thái độ của các nước lớn – đặc biệt là Mỹ ảnh hưởng đến thái độ của Trung Quốc.
(Ảnh: AP) Như 188 nhà nước còn lại của thế giới, Trung Quốc cũng là quốc gia ký vào Công ước cấm khí giới hóa học.
Tuy nhiên, trong cuộc khủng hoảng ở Syria kéo dài hơn hai năm qua, từ đầu đến cuối, Trung Quốc luôn dùng quyền phủ quyết ngăn cản việc liên hiệp quốc trừng trị Damascus. Có quá nhiều chính quyền sụp đổ trong Mùa xuân Arab vừa qua, kể cả Mỹ cũng không đủ sức để giúp từng chính quyền tái thiết về kinh tế và chính trị. Lãnh đạo dòng Sunni – giáo phái nâng đỡ ông Bashar Assad lên nắm quyền luôn tỏ thái độ cảnh giác trước cuộc cách tân này, sử dụng mọi biện pháp để ngăn chặn cải cách.
Kể cả khi Tổng thống Mỹ Obama đề nghị liên hiệp quốc trao quyền áp dụng biện pháp quân sự, Trung Quốc cũng bày tỏ sẽ bỏ thăm phủ quyết.
Thời kì qua, Syria đã xảy ra 6 vụ tấn công sử dụng khí giới hóa học, nhưng cho đến thời điểm ngày nay, trong hai phe tham gia vào cuộc nội chiến ở Syria – quân đội chính phủ và phe đối nghịch, rốt cục bên nào đã sử dụng khí giới hóa học đều chưa có lời kết luận chính xác, cần phải có được sự xác nhận của phái bộ thanh sát viên Liên hợp quốc, và cuối cùng cũng phải được giải quyết theo những quy định chung của liên hiệp quốc.
Tuy nhiên, cuộc cải cách này dần dần đối mặt với rất nhiều khó khăn. Nếu chiến sự xảy ra giữa tâm điểm Trung Đông có thể sẽ gây ra phức tạp cho Trung Quốc – nhà nước vốn rất lệ thuộc vào hoạt động du nhập dầu mỏ. 60% GDP của Syria chi cho các hoạt động phát triển quân sự, và Syria lại là một nước nông nghiệp, kim ngạch thương mại với Trung Quốc cũng không lớn, nên dù xét trên giác độ kinh tế hay chính trị, trong vấn đề Syria, ích liên can trực tiếp đến Trung Quốc chưa phải là vấn đề.
Song song với thái độ của Mỹ và một số nước ngày càng tỏ ra cương quyết trong vấn đề Syria, Trung Quốc cũng sẽ có sự điều chỉnh nhất quyết. Nếu trước đó, ông Bashar Assad vẫn khuyến khích mọi người chỉ ra những sơ sót của mình thì sau khi tái đắc cử năm 2007, ông Bashar Assad bắt đầu tin rằng lãnh đạo Syria là sứ mệnh không bàn cãi.
Vậy điều gì làm Trung Quốc kiên trì phản đối việc can thiệp quân sự? Có thể khẳng định, nguyên tố nội chính là nguyên tố căn bản nhất. Thậm chí, câu hỏi Đoàn thanh sát viên vũ khí hóa học của Liên hợp quốc có đưa ra được một kết luận chắc chắn để ngăn chặn cuộc khủng hoảng cấp thiết này hay không, vẫn còn là ẩn số.
Không phải cách mệnh luôn nổ ra tại thời điểm đời sống của người dân rơi vào trạng thái thảm thê nhất, mà ngược lại, thời điểm hiểm nguy này là thời khắc nó bắt đầu cách tân. LONG HUY. Mới đây, sau khi Quốc hội Anh đã phủ quyết tấn công Syria, Tổng thống B.
Mới đây, tại cuộc họp thượng đỉnh G20, nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình lại một lần nữa nhấn mạnh, giải quyết bằng con đường chính trị mới là biện pháp đúng đắn duy nhất để giải quyết vấn đề Syria.
Có tờ báo nước ngoài phân tích rằng, năm xưa trong vấn đề áp đặt vùng cấm bay cho Libya, Trung Quốc đã bỏ thăm trắng. Sau cuộc khủng hoảng kinh tế năm 2008, kinh tế Syria ngày càng ảm đạm hơn, số người thất nghiệp tăng mạnh, cộng với hiệu ứng do cuộc cách mạng ở các nước Arab xung quanh gây ra, cuối năm 2011, các cuộc biểu tình ở Syria dần dần chuyển sang nội chiến.
Sau sự kiện 11-9-2011, Mỹ bắt đầu tiến hành cuộc canh tân đối với Trung Đông, với lý do Syria ủng hộ phong trào Hồi giáo vũ trang Hamas của Palesine và tạo điều kiện tiện lợi để vũ khí và nhân công ra vào Iraq một cách tự do. Tuy nhiên, đó chỉ là một giả định. Trước thí dụ sinh động này, nếu Trung Quốc chẳng thể can thiệp vào cuộc chiến đấu chính trị trong nội bộ Syria thì chỉ còn có cách là cầm giảm thiểu những ảnh hưởng của bên ngoài.
Tại sao Trung Quốc phản đối ứng dụng biện pháp quân sự vào Syria? Có tờ báo đặt ra câu hỏi rằng, nội chiến ở Syria đã khiến gần 100 nghìn người thiệt mạng, sử dụng vũ khí hóa học lại càng trái ngược với tinh thần chủ nghĩa nhân đạo, đứng trước cuộc khủng hoảng chủ nghĩa nhân đạo lớn lao như vậy, Tại sao Trung Quốc lại phản đối can thiệp? Muốn lý giải vấn đề này, cần phải hiểu rõ hai nguyên tắc lớn của ngoại giao Trung Quốc: Chính trị quan trọng hơn kinh tế, nội trị quan yếu hơn ngoại giao.
Mặt khác, Trung Quốc và Syria không có nhiều mối quan hệ trực tiếp về lợi. Không giống với Nga, Trung Quốc không có mối quan hệ về mặt quân sự với Syria.
Mỹ đã đưa Syria vào danh sách đen ủng hộ chủ nghĩa khủng bố. Sở dĩ cuốn sách Chế độ cũ và cuộc cách mệnh lớn gây tiếng vang lớn ở Trung Quốc là do nó đã phản ảnh cảnh ngộ mà Trung Quốc đang phải đối mặt – không cải cách thì không có sự đổi thay, cải cách thì như đi trên cây cầu độc mộc giữa vách đá chông chênh, không cẩn thận sẽ “tan xương nát thịt”.
Năm 2000, ông Bashar Assad tiếp quản quyền lãnh đạo đảng, chính quyền và quân sự Syria từ tay người cha. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hồng Lỗi phát biểu tại cuộc họp báo ở Bắc Kinh, Trung Quốc ngày 5-9-2013.
Với những gì diễn ra đến lúc này, có thể suy đoán, Bắc Kinh sẽ phản đối hành động quân sự của Mỹ và đồng minh nếu vẫn đơn phương can thiệp vào tình hình Syria bất chấp vai trò của HĐBA Liên hợp quốc và phản ứng của cộng đồng quốc tế.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét