Yên Hòa: Làng khoa khác biệt bảng

Phát huy truyền thống hiếu học Cứ đến ngày 25/8 hằng năm, Hội Khuyến học phường Yên Hòa lại tổ chức Ngày hội Khuyến học để tuyên dương, động viên những học sinh giỏi, học trò có thành tích xuất sắc trong học tập. Ngày này đã trở nên ngày truyền thống của người dân phường Yên Hòa nhằm tầng, cổ vũ, bồi bổ nhân kiệt cho giang sơn. Qua hơn 10 năm duy trì và phát triển, phong trào khuyến học của phường đã đi vào từng gia đình, dòng tộc, ngõ xóm với những con số ấn tượng: 14 học sinh giỏi cấp quốc tế, 41 học sinh giỏi cấp quốc gia, 258 học sinh giỏi cấp thị thành và 900 lượt học trò đỗ đại học... “Chúng tôi luôn gắn kết với nhau bằng cách động viên từng dòng tộc trong làng hãy quan hoài và cổ vũ con cháu học tập tốt. Bởi ở đây, từ xa xưa, trong các dòng tộc đều có các danh nhân, tấn sĩ, thậm chí có người còn được khắc tên trên bia đá ở Văn Miếu - Quốc Tử Giám - trường đại học đầu tiên của Việt Nam. Nên chi việc cổ vũ, khuyến khích của những người cùng dòng họ sẽ rất hữu dụng, tạo động lực để con cháu tiếp bước truyền thống hiếu học của cha ông. Không chỉ những người học giỏi mới được quan tâm như vậy, mà ngay cả những cháu có kết quả học tập chưa xuất sắc nhưng có tình cảnh khó khăn đều được sự tương trợ của cả dòng tộc và Hội Khuyến học phường Yên Hòa”, bà Hoàng Ngọc Diệp, chủ toạ Hội Khuyến học phường Yên Hòa cho biết. Nguyễn Kim Lâm tại lớp học dành cho các em có hoàn cảnh khó khăn Các dòng tộc ở Yên Hòa đã lấy truyền thống hiếu học của quê hương để giáo dục con cháu. Nhiều dòng tộc trong những ngày giỗ tổ, ngay nêu lại truyền thống của tổ tiên tiên nhân, nhắc nhỏm con cháu đùm bọc giúp đỡ nhau, răn dạy những điều hay lẽ phải. Trước sự chứng kiến của tiên nhân, người ta trao cho con cháu những giấy khen và quà của dòng họ, khen thưởng các cháu học sinh, sinh viên giỏi, thiên tài, các cháu đỗ đại học, cao đẳng hoặc đạt thành tích cao về mọi mặt; song song còn trợ cấp cho các gia đình gặp khó khăn, hoạn nạn, tạo điều kiện cho các cháu học tập tốt. Với truyền thống hiếu học được truyền từ đời này mất khác, các dòng họ lâu đời của làng Yên Hòa đều tự khuyến khích con em mình học tập theo tấm gương của tiên sư. Như dòng tộc Nguyễn Vân Sơn, việc học tập được cả dòng tộc hợp nhất làm theo 8 điều tộc ước từ xa xưa của tổ sư để lại nhằm gắn kết quan hệ huyết tộc. Dòng tộc đặt phần thưởng: Nếu đỗ tiến sĩ thưởng chữ “Nguyễn”, đỗ thạc sĩ thưởng chữ “Phúc”. Trong Ngày hội Khuyến học của dòng họ Hoàng, sau lễ tế tổ, một tiến sĩ khoa học của dòng họ đã truyền lại cho con cháu mình ý chí vươn lên, kiên tâm vượt khó và phương pháp học tập của mình để đạt được kết quả. Dòng tộc Nguyễn Như Uyên có bức tường tranh đắp nổi kể chuyện cụ Nguyễn Như Uyên từ ngày còn bé đi học, đến khi nên danh để luôn nhắc nhở con cháu noi gương học tập, nối tiếp truyền thống cha ông. Dòng họ Nguyễn Quang đã tập hợp con cháu tổ chức những buổi ôn tập văn hóa nên kết quả đỗ đại học trong dòng họ rất cao. Dòng tộc Doãn cấp học bổng cho các sinh viên nghèo trong dòng họ, hỗ trợ các cháu làm các đề tài khoa học... Một trong những trường hợp được tương trợ, khuyến khích của Hội Khuyến học Yên Hòa và dòng họ phải kể đến em Nguyễn Kim Lâm. Em là người thuộc dòng tộc Nguyễn Kim, thủ khoa Đại học Ngoại thương năm 2011 với thành tích học tập xuất sắc. Cho đến hiện Lâm vẫn giữ vững sức học của mình. “Bí quyết” chỉ đơn giản là cách học Đến nhà Lâm vào một buổi chiều hè, lúc Lâm đang chuẩn bị đẩy xe cá ra đầu ngõ giúp mẹ bán, tôi không nghĩ đó là hình ảnh một thủ khoa ngày nào. Khi nhắc đến hai từ “thủ khoa”, em ngượng và khiêm tốn: “Em không thích hai từ đấy tí nào. Em đi thi cũng như các bạn khác thôi. Chẳng qua, nếu có hơn thì em nghĩ có thể là em tự tín và may mắn hơn các bạn”. Mặc dầu tình cảnh kinh tế gia đình khó khăn, cha làm thuê nhân tại Nhà máy in Tiến Bộ, mẹ ở nhà làm nội trợ và bán cá cảnh nhưng cả hai anh em rất chăm học và dành thời kì trợ giúp cha mẹ. Nhà có hai anh em trai nhưng mẹ Lâm không nuông hay “gánh” hết việc nhà mà rèn hai “cậu ấm” theo hình thức biết sắp xếp, tổ chức những việc nhỏ như: thu vén nhà cửa, nấu bếp, giặt giũ áo quần... Mẹ Lâm bảo, có biết sắp đặt thời khắc biểu của mình một cách khoa học thì sẽ tâm tính, mạch lạc trong học tập. Và “chân lý” ấy của mẹ Lâm đã không sai khi cả 12 năm, Lâm đều là học trò giỏi xuất sắc. Bà Nguyễn Thị Vân Lan, mẹ Lâm san sẻ: “Rất may mắn là hai đứa con trai của tôi đều có tinh thần trong học tập và tự lập trong cuộc sống. Ba má không bao giờ phải lo lắng, đôn đốc nhiều. Tuy nhiên, chúng tôi cũng không tạo sức ép học tập cho các cháu, bởi nếu có sức ép, e rằng việc học tập trở nên nặng nề, dẫn đến không hiệu quả”. Khi hỏi về bí quyết học tập thì thật kinh ngạc khi Lâm cho rằng, việc học hành của cậu rất nhẹ nhàng, chẳng có gì khó nhọc như nghĩ suy của nhiều người. Quan yếu là mình biết cách học mà thôi. Lâm kể, năm lớp 10, 11, điểm Văn của Lâm luôn ở dưới mức 8,0, thế nhưng lên lớp 12 tăng lên 8,4, làm cho nhiều người phải sửng sốt, trong đó có cha nội dạy văn của Lâm. Lâm cho biết: “nghĩ suy mãi rồi em cũng tìm ra cách học hiệu quả. Đó là với mỗi tác phẩm, em đọc thêm những cuốn sách về nó, lên mạng tìm thêm tài liệu rồi tổng hợp quờ quạng thông báo can hệ lại thành một cuốn vở. Cứ như thế, mỗi tác phẩm em đều có thông tin tổng quát cho đến chi tiết và sự so sánh”. Với môn tiếng Anh thì theo Lâm đòi hỏi sự kiên trì, học hằng ngày, hằng tháng chứ không chỉ vài ba tuần là giỏi ngay được. “Mỗi ngày em học một trang A4 từ mới, sau đó em tìm tỉ dụ là những câu có từ đó và phải nhớ cách dùng. Khi luyện thi, em lấy 2 tờ đề về, 1 tờ em sẽ làm và 1 tờ còn lại để lúc khác mang ra làm lại cho nhớ lâu”. Lâm chia sẻ về thành công của mình: “Để có được sự thoải mái trong học tập và đạt kết quả cao cũng như vượt qua kỳ thi đại học, em nghĩ các bạn nên xác định đích và phấn đấu đạt mục tiêu đó. Chẳng hạn, những năm cấp 3 em chỉ dành mục tiêu độc nhất vô nhị của mình là học tập ngoại giả không quan tâm tới các hoạt động khác. Còn nếu cầu toàn và cái gì cũng “ham” thì đôi khi kết quả sẽ không được như mình muốn”. Năm nay, Lâm đã bước sang năm thứ 3 đại học. Em vẫn giữ nguyên vị trí “hàng đầu” như năm nào. Bên cạnh việc học tập, em còn dự và trải nghiệm cuộc sống sinh viên với Câu lạc bộ Hanoikids, một câu lạc bộ tiếng Anh chuyên chỉ dẫn du lịch cho khách quốc tế, tự lập nhóm tình nguyện dạy học cho trẻ nít nghèo tại một số phường trên địa bàn Hà Nội và làng trẻ em SOS... Theo Lâm, tham dự những công việc này giúp em năng động, mẫn cảm hơn trong cuộc sống. Lâm tâm sự về ước mơ của mình: “Em sẽ núm trau dồi học tập để có thể tự mình làm chủ được mai sau sau này với dự kiến có thể thành lập một doanh nghiệp từng lớp mà trong đó giáo dục và trẻ mỏ là điều mà em quan hoài nhất”. Chắc chắn với truyền thống hiếu học và những hoạt động thiết thực để khuyến khích con em mình học tập tốt hơn của người dân làng Yên Hòa, mảnh đất này sẽ mãi xứng đáng với tên gọi “Làng khoa bảng” cho đến những đời sau. Diệu Thuần