Câu chuyện của ông Vàng Xín Dư đã kéo tôi trở lại Tả Ván chỉ 2 tháng sau
Người H’Mông ít nói, nhưng nhìn bộ mặt rỡ của họ khi khách “được mời” tới nhà, có thể đọc rõ những tình cảm anh em thật nồng ấm. Phía bên kia biên cương người ta luôn khiêu khích, sinh sự. Ông Vàng Xín Dư (phải) - người từng lập kỳ tích ba lần chiến thắng quân xâm lăng từ bên kia biên cương Cả nhà Ly Thanh Hùng niềm nở đón chúng tôi. Ông Dư nói đùa: "Xã tôi chỉ có 2 người “dân tộc thiểu số” - là hai bà chị người Kinh lấy chồng người H’Mông ở Tả Ván, khi họ cùng đi thanh niên xung phong với nhau.
Họ mộc mạc, kiệm lời như đá núi, nhưng có những nụ cười lành sạch tin cẩn như… mèn mén. Bởi ở đây, tôi không chỉ được ăn mèn mén với dưa nương và canh thịt ngan, dù những món ăn này hòa quyện với nhau tạo nên một hương vị thật mặn mà, hấp dẫn. Cùng trong năm 1984, vào ngày 12. Ông Dư nguyên là Phó ban Tổ chức Tỉnh ủy Hà Giang, mới về hưu. Ở nhà Hùng, giữa những chén rượu ngô H’Mông “đặc chủng”, tôi được gặp và hầu chuyện một người đặc biệt: ông bác (bên mẹ, trong nam gọi là cậu) của Ly Thanh Hùng, ông Vàng Xín Dư.
Hai bà chị này, một quê Nam Định, một quê Thanh Hóa, nói sõi tiếng H’Mông. Theo đúng yêu cầu của chúng tôi, vợ chồng Hùng đã đồ sẵn một chõ mèn mén, kèm dưa nương mới hái và một nồi canh ngan (vịt xiêm).
Rồi các cháu sẽ lớn lên, sẽ thành những công dân can đảm giữ giàng phên giậu của Tổ quốc, như ông nội ông ngoại đã làm. Thanh Thảo. Theo con đường độc đạo dẫn vào bản Tả Ván, quân xâm lăng liên tiếp bị mai phục bởi những “con đại bàng H’Mông” thoắt ẩn thoắt hiện trên những ngọn núi và hẻm núi.
Và từ năm 1980 tới 1984, đã ba lần họ xua quân tràn qua biên cương thuộc địa phận Tả Ván. 2012, lần trước hết tôi có dịp lên cao nguyên đá Quản Bạ - Đồng Văn thuộc Hà Giang.
Rất khích với lời mời này, tôi nhắc anh Tuấn - Phó chủ nhiệm Liên minh HTX tỉnh Hà Giang: Tuấn nói với Hùng là cho bọn mình ăn một bữa mèn mén “nhà giồng được” nhé! Anh Tuấn gật đầu: Chắc chắn rồi! Vì ở đây, mèn mén là món ăn chưa bán ngoài quán, chưa “thị trường”.
Canh ngan là món đặc biệt mà người H’Mông “nhịn miệng đãi khách”, dù đề nghị tha thiết của chúng tôi chỉ là mèn mén và dưa nương. Ông Dư cười khà khà: “Từ đó mình được đi ô tô”. Người H’Mông là những nhà leo núi bẩm sinh, rất giỏi đánh vận động chiến trên địa hình núi đá hiểm trở. Nhưng qua lời giới thiệu của Tuấn và lời kể của Vàng Xín Dư, tôi biết ông từng là người chỉ huy của đội du kích xã Tả Ván, đã lập nên một kỳ tích: ba lần đánh thắng quân xâm lăng tràn qua từ bên kia biên cương.
Hùng từng đi lính, giờ xuất ngũ làm chủ nhiệm HTX. # Và nhằm bảo vệ dân chúng. Ông Vàng Xín Dư kể: “Thung lũng mình đây bị pháo kích không biết bao nhiêu trận. Chỉ với vũ khí khá thô sơ, nhưng với sự nhanh nhẹn, sáng ý và lòng anh dũng, những du kích Tả Ván đã tĩnh tâm đẩy lùi mấy tiểu đoàn quân chính quy Trung Quốc.
800 chiếc áo ấm mới cáu cạnh “nhà giồng được”, cùng nhiều món quà khác được Công đoàn ngành dệt may trao tận tay các học trò măng non, tiểu học và trung học cơ sở ở 2 xã này. Xã bản Tả Ván (gọi theo đơn vị hành chính là xã Tả Ván) thuộc huyện Quản Bạ, tỉnh Hà Giang. Hẳn nhiên tôi hiểu, bữa ăn hằng ngày của người H’Mông thường chỉ có mèn mén với dưa nương, làm sao có canh ngan trong “thực đơn” được.
Nhà của Hùng được dùng luôn làm hội sở hiệp tác xã cho. Khi ấy, họ còn rất trẻ
Và đẩy lùi tới. Thanh Thủy - vùng núi hiểm trở dọc biên thuỳ - thành chiến địa, nơi những chiến sĩ của chúng ta phải trần lưng chịu pháo, chống những trận đột kích ác liệt, và hy sinh để giữ từng điểm cao, từng hốc núi.
Đường sang đây là độc đạo xuyên núi, Tả Ván lại là xã nhỏ bé nghèo nàn, nên quân xâm lược nghĩ chỉ cần vài tiểu đoàn đột kích cùng pháo binh yểm trợ dọn đường là có thể “nuốt trôi” những bản làng hẻo lánh của người H’Mông ở đây.
Tả Ván có 13,5 km đường biên thuỳ với Trung Quốc, là một xã thuộc diện đặc biệt khó khăn. 000 nhân khẩu, 99% là người dân tộc H’Mông. Một ông cựu quan chức thì cũng không có gì đặc biệt.
Cùng cực lắm”. Các cháu đã có mặt ở sân trường buổi sáng để nhận những tấm áo ấm nghĩa tình. Tôi đã có một bữa ăn trưa có nhẽ là đặc biệt nhất trong đời mình. Và như một tình cờ tất định, tôi đã tới Tả Ván. 3 con trâu, do đạn pháo bên kia bắn trúng. Buổi trưa, theo đề nghị, tôi được gặp những cựu du kích đã góp phần làm nên “hattrick thắng lợi” của Tả Ván. Lần này, tôi đi cùng anh chị em Công đoàn ngành dệt may, cùng anh Lê Quốc Ân - nguyên Chủ tịch Tập đoàn dệt may VN, mang theo những món quà đến với trẻ con 2 xã Tả Ván và Tùng Vài.
Có lúc, họ bắn pháo suốt cả ngày, dân phải bồng bế đi tản cư hết. Bây giờ, người nào cũng có cháu nội cháu ngoại. Bên đối phương thiệt hại bao nhiêu không rõ, về phía ta, cả xã chỉ mất. Họ nhầm! Đội du kích Tả Ván, chỉ được trang bị súng trường K44, súng kíp và lựu đạn chày, dưới sự chỉ huy của thư ký Ủy ban xã Vàng Xín Dư, đã tĩnh tâm tiếp đón những “vị khách không mời” này. Rồi ông Dư kể chuyện: Vào những năm đầu thập niên 80 thế kỷ trước, Tả Ván không lúc nào yên ổn.
Trong bối cảnh ấy, kỳ tích “ba lần đánh thắng quân xâm lăng” của những người du kích H’Mông bản Tả Ván thực sự là một điểm son chói lọi điển hình cho cuộc chiến tranh dân chúng, được tiến hành bởi quần chúng. Cổng trời Quản Bạ - Ảnh: Thanh Thảo Từ thị thành Hà Giang, sau khi vượt qua cổng trời Quản Bạ nức danh, trên đường đi Yên Minh - Đồng Văn, xe chúng tôi rẽ theo một con đường nhỏ, khoảng 20 km, dẫn về xã Tả Ván, theo lời mời của anh Ly Thanh Hùng - Chủ nhiệm HTX.
Vào giữa tháng 7. Hùng nói, mèn mén phải ăn kèm dưa nương cho mát, còn để “trôi chảy” hơn thì phải có canh, ngon nhất là canh ngan. Riêng ông Vàng Xín Dư được “lên chức”, được giao nhiều trọng trách, cho tới khi về hưu là Phó ban Tổ chức Tỉnh ủy.
Chàng trai H’Mông 30 tuổi này có khuân mặt thật sáng, mũi cao và thẳng. Nếu ngẫu nhiên gặp họ, anh sẽ nghĩ họ là đàn bà H’Mông thôi".
Ngay sau lần thứ ba đánh thắng quân xâm lược, quân và dân Tả Ván được nhà nước phong danh hiệu “Anh hùng lực lượng vũ trang”.
Ba lần. Tiện. 7, tại chiến trận Vị Xuyên - Hà Giang, quân chính quy Việt Nam đụng độ dữ dội với quân chính quy Trung Quốc. Xã có hơn 400 hộ dân với hơn 2. Về ăn một bữa cơm trưa của người H’Mông.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét