Viết tiếp dự án thép "tỉ đô": JFE chưa chắc đã thực hành dự án

hội sở của dự án thép Guang Lian. Ảnh: Nguyên Huân Huyện, xã: Dân có nguy cơ tái nghèo luận bàn với phóng viên, ông Phan Đình Chí, Chánh Văn phòng UBND huyện Bình Sơn (Quảng Ngãi) cho biết: bây giờ chúng tôi chưa thấy được hưởng lợi gì từ dự án thép Guang Lian. Thực tiễn, nếu dự án vào cuộc một cách bài bản, đúng tiến độ cam kết ban sơ chắc chắn giá trị sinh sản công nghiệp của tỉnh sẽ tăng lên rất nhiều. Hiện giờ xã Bình Đông có khoảng 70-80 cần lao được vào làm việc trong Guang Lian với mức lương thấp nhất cũng là 2,5 triệu đồng/tháng, nuôi cơm trưa. Thế nhưng nghe những người ấy kể lại thì hầu như không phải làm gì, chỉ chơi game, đến giờ trưa là ăn cơm. Thỉnh thoảng họ tổ chức đi quét đường trong dự án. Họ cho lực lượng bảo vệ nghiêm nhặt, khi người dân đi vào đó là họ đuổi ra liền. Ông Nguyễn Văn Thanh, Phó chủ toạ xã Bình Sơn "Huyện rất mong dự án này sớm đi vào hoạt động, cho dù nhà đầu tư có là Guang Lian hay JFE hay một nhà đầu tư nào khác" - ông Chí nói. Đại diện UBND huyện Bình Sơn bộc bạch: Cử tri hỏi "Tại sao thu hồi đất cho dự án từ năm 2007 mà giờ vẫn không thấy nhà đầu tư làm gì?". Hàng trăm ha đất để không như vậy là hoang toàng vị diện tích đất của dự án này chiếm hơn 1 nửa diện tích đất sinh sản của xã Bình Đông-"đại bản doanh" của nhà máy thép Guang Lian. Trăn trở với nỗi khổ của người dân mất đất cho dự án "khủng" này, ông Nguyễn Văn Thanh, Phó Chủ tịch UBND xã Bình Đông (huyện Bình Sơn) chia sẻ: Người dân mất đất sản xuất. Một số cần lao không có việc làm ổn định. 5 hoặc 10 năm sau, nếu không có việc làm ổn định nguy cơ tái nghèo với những hộ này rất cao. Theo số liệu của UBND xã Bình Đông, tổng diện tích đất giao cho Guang Lian trên địa bàn xã là hơn 200 ha, chiếm 70% đất lúa của người dân. Trong khi đó, bây giờ, nhà đầu tư dự án thép Guang Lian đã đặt vấn đề tiếp chuyện "nuốt" thêm 36,8 ha để phục vụ cho việc mở rộng nhà máy. Ông Thanh cho biết: Họ không xây dựng nhưng họ tiếp kiến đề nghị xin thêm đất. UBND tỉnh đã có quyết định thống nhất giao cho họ thêm 36,8 ha, trong đó có 13,1 ha đất của xã Bình Đông. Ngoại giả, ông Thanh cũng "kể tội" dự án vì làm khổ cho người dân từ việc đi lại của con em trong mùa mưa lũ, cho đến việc ngập lụt năm nào cũng xảy ra. "Người dân rất bức xúc" - ông Thanh nói. Hiệp hội thép: Dự án lắm nghi vấn Từ khi dự án thép "tỉ đô" này được chấp nhận đầu tư, Hiệp hội Thép Việt Nam đã nhiều lần kiến nghị lên Chính phủ, Bộ công thương nghiệp về tính khả thi của dự án. Nhận định về việc Tập đoàn thép JFE của Nhật Bản đầu tư vào dự án thép Guang Lian, ông Nguyễn Tiến Nghi, Phó chủ toạ túc trực Hiệp hội Thép Việt Nam cho rằng: "JFE là một tập đoàn lớn. Họ có khả năng về tài chính, về kĩ thuật. Nếu là JFE chúng tôi rất ủng hộ". Tuy nhiên, những động thái yêu cầu mở rộng quy mô dự án của JFE và hoãn tiến độ khởi công lại khiến vị chuyên gia của Hiệp hội thép nghi. Ông Nghi phân vua mối băn khoăn: JFE chưa chắc đã thực hành dự án này. Vị những lí do sau. Một là kinh tế thế giới đang suy thoái, khả năng tiêu thụ thép khó khăn. Hai là họ thấy ở Việt Nam đã có một dự án thép "đồ sộ" của Fomorsa Đài Loan ở Hà Tĩnh. Họ phải tính nết đến việc cạnh tranh với dự án này. "Khi thấy JFE nhảy vào dự án thép Guang Lian thì tôi thấy mừng, nghĩ rằng họ sẽ thành công. Nhưng giờ tôi thấy việc họ lùi thời gian khởi công dự án đến tháng 7-2014 có thể là một bước để họ tháo lui khỏi dự án này" - ông Nghi nói. Ông Nguyễn Tiến Nghi đề xuất: "Dự án này được cấp phép lâu rồi, giờ đã đến lúc cần coi xét khả năng tài chính của chủ đầu tư. Cơ quan quản ngại cần yêu cầu đối tác có lộ trình rõ ràng thực hành dự án. Nếu không làm đúng lịch trình thì quyết thu hồi". Lương Bằng