Đồng Nai xây bảo tàng 70 triệu USD: Chờ trung ương quyết định

Ảnh: K.C Thưa ông, lên đường từ ý tưởng nào mà Sở KH-CN đề xuất UBND tỉnh Đồng Nai xây dựng bảo tồn khoa học (BTKH)? Câu chuyện bắt đầu từ năm 2002, đoàn của tỉnh tham quan BTKH ở Nhật. Lúc này tôi phát sinh ý tưởng tỉnh Đồng Nai cần đi tiền phong trước cả nước trong việc xây dựng một BTKH để phục vụ nghiên cứu. Lúc đó, chưa ai có khái niệm về BTKH mà chỉ có Bảo tàng thiên nhiên và Bảo tàng lịch sử. Đến tuổi từ 2008 - 2012, Sở KH-CN bắt đầu xây dựng đề án BTKH đặt tại H.Cẩm Mỹ, dự kiến năm 2015 khai triển đến năm 2018 thì hoàn tất. BTKH của riêng tỉnh Đồng Nai hay của cả nước, và cơ chế nguồn vốn thực hiện thế nào? Đề án BTKH lúc đó là ý tưởng của riêng tỉnh Đồng Nai. Dự định áp dụng mô hình BTKH của Thái Lan, với tổng mức đầu tư khoảng 70 triệu USD. Trong đó ngân sách nhà nước 50%, số còn lại huy động từ nguồn xã hội hóa. Sở KH-CN đã làm cuộc khảo sát từng lớp học, dự kiến nếu BTKH Đồng Nai mang tầm vóc quốc gia thì mỗi năm có khoảng 1,5 triệu lượt khách tham quan. Khi dự án được cấp có thẩm quyền thông qua, thì việc huy động 50% nguồn vốn xã hội hóa sẽ có đề án riêng cũng như các giải pháp thu được tiền từ hoạt động tham quan, tiêu khiển khoa học... Khu vực Bảo tàng khoa học dự tính xây dựng - Ảnh: Lê Lâm Bây giờ đề án đang ở thời đoạn nào, thưa ông? Có điều trùng hợp tình cờ là trong lúc tỉnh đang xây dựng đề án về BTKH thì ngay sau đó, Ban Chấp hành T.Ư Đảng có Nghị quyết T.Ư 6, trong đó có đề cập: “... Hình thành các BTKH”. Từ quyết nghị này, ngày 29.3.2013, Thủ tướng Chính phủ đã có quyết định giao Bộ KH-CN chủ trì, kết hợp với Viện Hàn lâm KH-CN Việt Nam, Viện Hàn lâm khoa học tầng lớp Việt Nam nghiên cứu xây dựng đề án hình thành BTKH và công nghệ Việt Nam. Lúc này, ý tưởng của Đồng Nai trùng hợp với Nghị quyết T.Ư 6, nên ngày 19.6.2013, UBND tỉnh Đồng Nai đã ký kết cộng tác KH-CN với Viện Hàn lâm KH-CN Việt Nam. Hai bên thống nhất cộng tác toàn diện về KH-CN, tụ họp vào 6 nội dung chính (được khai triển từ nay đến năm 2020), trong đó có việc xây dựng BTKH và thiên nhiên nhà nước tại Đồng Nai. Như vậy đề án BTKH Đồng Nai đã nâng tầm thành BTKH cấp nhà nước? Trước đây chưa có chủ trương của T.Ư về BTKH nên Đồng Nai đi tiền phong xây dựng đề án BTKH. Nhưng nay có chủ trương từ T.Ư thì phải chờ T.Ư quyết định BTKH cấp quốc gia. Tuy nhiên, tỉnh đã ký kết với Viện Hàn lâm KH-CN Việt Nam, mong muốn được T.Ư nghiên cứu phát triển ý tưởng BTKH Đồng Nai thành BTKH Việt Nam. Do đó, đề án BTKH Đồng Nai tạm dừng, chờ Bộ KH-CN và các cơ quan T.Ư quyết định. Chính nên, cơ chế huy động vốn, quy mô đề án và mục tiêu đề án BTKH cấp quốc gia sẽ do Bộ KH-CN chủ trì. Ông đề xuất với T.Ư để xây dựng BTKH Việt Nam tại Đồng Nai dựa vào những yếu tố nào? Thứ nhất, Đồng Nai có thể cung cấp nguồn “đất sạch” để thực hành đề án. Thứ hai, Đồng Nai đã đi tiên phong, có thời gian dài nghiên cứu đề án BTKH cách đây đã nhiều năm. Thứ ba, vị trí xây dựng BTKH tại Đồng Nai ăn nhập với quy hoạch dùng đất của tỉnh. Thứ tư, BTKH tại vị trí này là trọng điểm của tam giác kinh tế phía nam. Khi sân bay quốc tế Long Thành hình thành, trục phía tây trường bay là trục phát triển kinh tế. Còn trục phía đông trường bay đã đề xuất với T.Ư quy hoạch tỉnh thành khoa học. Tiện lợi nhất là giao thông công cộng kết nối từ các tỉnh, TP.HCM với phi trường Long Thành đã đầy đủ, do BTKH chỉ cách trường bay chừng 5 km nên giao thông rất Thuận lợi. Tuy nhiên, giờ T.Ư đã có chủ trương xây dựng BTKH rồi thì Đồng Nai không cần làm nữa mà tạm dừng các thủ tục hành chính, chờ ý kiến T.Ư. Xin cám ơn ông! Kim Cương