Giáo dục Trung học: Linh hoạt và sáng tạo

Cô – trò chủ động, sáng tạo trong mỗi giờ học Việc dạy học ở các trường trung học đã được phân hóa theo năng lực học sinh Xác định học sinh, thân phụ là chủ thể của mỗi giờ học, là đối tượng quyết định chất lượng dạy học, niên học 2012 - 2013, Bộ GD&ĐT đã khuyến khích đội ngũ nhà giáo đổi mới phương pháp dạy học. Theo Vụ trưởng Vụ GD Trung học (Bộ GD&ĐT) Vũ Đình Chuẩn, việc dạy học đã được phân hóa theo năng lực học trò. Dựa trên chuẩn kiến thức, kỹ năng của Chương trình giáo dục phổ thông, bố đã chủ động thiết kế bài giảng, linh hoạt, khoa học ăn nhập với đặc điểm từng môn học, lớp học. Những đổi thay trên dù không lớn nhưng đã có tác động tích cực đến học sinh. Có thể nói, việc truyền thụ kiến thức cân đối với rèn luyện kỹ năng đã tăng khả năng vận dụng lý thuyết vào thực tế, giúp học sinh phát huy tính hăng hái, tự giác, tẩm bổ phương pháp tự học, tăng khả năng làm việc theo nhóm... Để việc đổi mới phương pháp dạy đạt hiệu quả cao nhất, năm học vừa qua, Bộ GD&ĐT cũng có đổi mới về nội dung dạy học. Đầu tiên là điều chỉnh nội dung dạy học theo hướng tinh giản, bảo đảm hạp với thời lượng dạy học và điều kiện thực tế các nhà trường. Điều chỉnh nội dung dạy học đã từng bước khắc phục sự trùng tri thức trong mỗi môn học, giữa các môn và giữa các lớp, hạn chế tình trạng nội dung dạy học vượt quá khả năng nhận thức của học trò. Bên cạnh đó, Bộ cũng soát chương trình, sách giáo khoa GD phổ biến để xác định nội dung kiến thức liên môn, làm căn cứ cho việc xây dựng các chủ đề tích hợp giữa các môn học, giúp học trò học ít thời gian nhưng được nhiều tri thức, đoàn luyện năng lực vận dụng tri thức tổng hợp của học sinh khi xây dựng chương trình giáo dục phổ quát sau năm 2015. Việc tăng quyền tự chủ cho các cơ sở GD cũng được Bộ chú trọng. Theo đó, các đơn vị GD chủ động xây dựng, quản lý kế hoạch dạy học, chương trình chi tiết của đơn vị dựa trên khung kế hoạch thời gian và chỉ dẫn của Bộ. Xây dựng kế hoạch dạy học sẽ giúp mỗi trường, từng địa phương chủ động dành thời kì cho ôn tập, thí nghiệm, thực hành và thẩm tra định kỳ thích hợp với điều kiện dạy học của từng cơ sở GD. Khuyến khích học sinh ứng dụng lý thuyết vào thực tế Hoạt động nghiên cứu khoa học kỹ thuật trong trường phổ biến ngày một được chú trọng (Trong ảnh: Thầy và trò Trường THPT Lạng Giang số 3 trong giờ thực hiện thể nghiệm.) Để “học” đi đôi với “hành”, ngoài quy định về giờ thí điểm, thực hiện trên lớp, Bộ GD&ĐT cũng tạo nhiều sân chơi hữu dụng cho học sinh. Năm học 2012 - 2013, các hoạt động “Hội thi thử nghiệm - thực hành của học trò”, “Hội thi tự làm và dùng thiết bị dạy học của càn”, “Ngày hội công nghệ thông tin”, “Ngày hội đọc”… đã cuốn được sự tham gia của đông đảm học sinh và thầy cô. Nhiều ý tưởng hay, cách làm lạ được “trình diễn” cho thấy hoạt động dạy - học trong nhà trường đã thực sự gắn liền với cuộc sống. Điểm sáng trong niên học vừa qua là cuộc thi Khoa học kỹ thuật cấp quốc gia đã thu hút gần 400 học sinh tham dự. Cuộc thi đã chọn và cử 5 dự án tham dự Intel ISEF 2013 và 2 dự án đạt giải Tư tại Intel ISEF 2013 cho thấy tri thức, sự sáng tạo của học sinh Việt Nam ngang tầm với các nước. Đề tài Nghiên cứu khả năng vi lọc của mảng vỏ trứng gà của 3 học trò Trường THPT Hà Nội - Amsterdam hay Hệ thống trồng rau nuôi cá tự động tại gia của nhóm học trò đến từ Trường chuyên Lê Hồng Phong (TPHCM) cho thấy các em không phải là “gà công nghiệp” chỉ biết ăn- học mà thực sự là những con gà biết “đẻ trứng vàng”. Những phát minh của các em có thể còn non nớt, khuyết điểm nhưng ở một giác độ nào đó chứng tỏ học sinh ngày nay không chỉ có tri thức, tinh thông công nghệ mà còn biết vận dụng tri thức của mình vào cuộc sống để phục vụ cộng đồng. Học sinh Việt Nam đạt giải không chỉ là vinh diệu cho các em mà còn là minh chứng cho kết quả đổi mới hình thức tổ chức và phương pháp dạy học của thầy cô, của nhà trường - Vụ trưởng Vũ Đình Chuẩn trao đổi. Hoạt động nghiên cứu khoa học kỹ thuật của học trò đã góp phần thực hành chủ trương của Bộ về đổi mới hình thức, phương pháp dạy học, phương pháp đánh giá kết quả học tập cùng với việc khai triển các hoạt động khác như dạy học theo chủ đề tích hợp, liên môn, dạy học thực địa, dạy học qua di sản, phương pháp “bàn tay nặn bột”… Bên cạnh đó, việc triển khai hoạt động nghiên cứu khoa học kỹ thuật của học sinh cũng tạo động lực xúc tiến cha nội nghiên cứu, tìm tòi, học hỏi, bổ dưỡng tri thức để đáp ứng nhiệm vụ hướng dẫn học trò nghiên cứu khoa học kỹ thuật góp phần nâng cao năng lực của mình. -Tỷ lệ đỗ tốt nghiệp toàn quốc đối với giáo dục phổ quát là 97,52%, giảm 1,45% so với năm 2012 (98,97%); trong đó, tỷ lệ tốt nghiệp loại khá, giỏi đạt 17,85 giảm 5,53% so với năm 2012 (23,38%); tỷ lệ đỗ tốt nghiệp toàn quốc đối với giáo dục thẳng thớm là 78,08%, giảm 7,39% so với năm 2012 (85,47%). -Kỳ thi chọn học trò giỏi quốc gia năm 2013 có 2.119 thí sinh đoạt giải, đạt tỷ lệ 50,08% tăng 0,28% so với năm 2013 (49,8%). Đoàn dự thi Olympic Vật lý Châu Á gồm 8 học sinh trong đó 2 Huy chương vàng, 2 Huy chương bạc, 1 Huy chương Đồng và 3 bằng khen; Đoàn dự thi Olympic Tin học Châu Á gồm 5 học sinh đoạt giải, trong đó 1 Huy chương Vàng, 1 Huy chương Bạc và 3 Huy chương Đồng. Tại Hội thi Khoa học và Kỹ thuật Quốc tế Intel ISEF 2013, Việt Nam đoạt 2 giải Tư. PV